الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

288

تفسير مجمع البيان (فارسى)

بيان آيه 137 قرائت ابن عامر « زين » بضم زاء « قتل » به رفع « اولادهم » به نصب و « شركائهم » بجر خوانده است . ديگران اولى را بفتح زاء ، دومى را به نصب ، سومى را بجر و چهارمى را برفع خوانده‌اند . طبق اين قرائت « شركائهم » فاعل « زين » و « قتل اولادهم » مفعول آن است . طبق قرائت اول « قتل » نايب فاعل « زين » است كه اضافه به فاعل يعنى « شركائهم » شده و مفعول به يعنى « اولادهم » ميان مضاف و مضاف اليه فاصله شده است . اما اين فاصله ، ضعيف است و بقول ابو على فارسى در شعر جايز است . مثل : يطفن بحوزى المراقع لم ترع * بواديه من قرع القسى الكنائن در اينجا « القسى » ميان مضاف و مضاف اليه فاصله شده است . يعنى : آنها اطراف چراگاه‌هايى مىگردند كه زمين آن هدف تير قرار نگرفته است . لغت ارداء : هلاك كردن . « مرداة » سنگى كه از بالاى كوه پرتاب شود . مقصود اكنون خداوند درباره يكى ديگر از خصلتهاى زشت آنها ميفرمايد : وَ كَذلِكَ زَيَّنَ لِكَثِيرٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ قَتْلَ أَوْلادِهِمْ شُرَكاؤُهُمْ : همانطور كه اينان در زراعت و چارپايان خود سهمى براى خدا قرار مىدادند ، همچنين شيطانها كشتن دختران و زنده بگور كردن ايشان را از ترس فقر و ننگ ، در نظر ايشان آراسته‌اند . اين معنى از حسن و مجاهد و سدّى است . فراء و زجاج گويند : خدمتگزاران بتها اين عمل را در نظرشان زينت مىدادند . برخى گويند : مردم گمراه اين كار را مىكردند .